Nhật ký trong tù là tập thơ bằng chữ Hán
của Chủ tịch Hồ Chí Minh viết trong những
ngày Người bị chính quyền địa phương của
Tưởng Giới Thạch bắt giam trái phép từ
tháng 8-1942 đến tháng 9-1943, khi Người
đi công tác sang Trung Quốc. Đây là một văn
kiện lịch sử quan trọng, đồng thời là một tác
phẩm văn học lớn thể hiện tư tưởng, tình
cảm của người anh hùng giải phóng dân tộc
vĩ đại, nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam
và có tác dụng giáo dục sâu sắc đối với nhiều
thế hệ người Việt Nam. Cố Thủ tướng Phạm
Văn Đồng từng nói: Tập thơ Nhật ký trong tù
của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một kho tàng
về biết bao khía cạnh của cuộc đời, con người
và nghệ thuật mà sự phong phú còn cần
được tiếp tục nghiên cứu.
Nội dung sách bao gồm bản dịch âm
Hán – Việt và cả phần dịch nghĩa, dịch thơ tập
thơ (in theo Hồ Chí Minh: Toàn tập, xuất bản
lần thứ ba, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia –
Sự thật, Hà Nội, 2011, t.3).
Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách cùng
bạn đọc.
Tháng 1 năm 2015
NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA –
SỰ THẬT
Bài 1
Thân thể tại ngục trung,
Tinh thần tại ngục ngoại;
Dục thành đại sự nghiệp,
Tinh thần cánh yếu đại1
.
Thân thể ở trong ngục,
Tinh thần ở ngoài ngục;
Muốn nên sự nghiệp lớn,
Tinh thần càng phải cao.
Thân thể ở trong lao,
Tinh thần ở ngoài lao;
Muốn nên sự nghiệp lớn,
Tinh thần càng phải cao.
NAM TRÂN dịch
HỒ CHÍ MINH – Nhật ký trong tù 13
Bài 5-6-7
THẾ LỘ NAN
I
Tẩu biến cao sơn dữ tuấn nham,
Na tri bình lộ cách nan kham;
Cao sơn ngộ hổ chung vô dạng,
Bình lộ phùng nhân khước bị giam.
II
Dư nguyên đại biểu Việt Nam dân,
Nghĩ đáo Trung Hoa kiến yếu nhân;
Vô nại phong ba bình địa khởi,
Tống dư nhập ngục tác gia tân.
III
Trung thành, ngã bản vô tâm cứu,
Khước bị hiềm nghi tố Hán gian;
Xử thế nguyên lai phi dị dị,
Nhi kim xử thế cánh nan nan!
HỒ CHÍ MINH – Nhật ký trong tù 14
ĐƯỜNG ĐỜI HIỂM TRỞ
I
Đi khắp non cao và núi hiểm,
Nào ngờ đường phẳng lại khó qua;
Núi cao gặp hổ rút cục vẫn không việc gì,
Đường phẳng gặp người lại bị bắt!
II
Ta vốn là đại biểu của dân Việt Nam,
Định đến Trung Hoa gặp nhân vật trọng yếu;
Không dưng đất bằng nổi sóng gió,
Đưa ta vào làm “khách quý” trong tù.
III
Vốn trung thực thành thật, ta không có
điều gì thẹn với lòng,
Thế mà bị tình nghi là Hán gian;
Việc xử thế vốn không phải là dễ,
Lúc này, xử thế càng khó khăn hơn.
HỒ CHÍ MINH – Nhật ký trong tù 15
I
Đi khắp đèo cao, khắp núi cao,
Ngờ đâu đường phẳng lại lao đao!
Núi cao gặp hổ mà vô sự,
Đường phẳng gặp người bị tống lao.
II
Ta là đại biểu dân Việt Nam,
Tìm đến Trung Hoa để hội đàm;
Ai ngờ đất bằng gây sóng gió,
Phải làm “khách quý” tại nhà giam!
III
Ta người ngay thẳng, lòng trong trắng,
Lại bị tình nghi là Hán gian;
Xử thế từ xưa không phải dễ,
Mà nay, xử thế khó khăn hơn.
NAM TRÂN dịch