Thiếu trầm trọng giáo viên dạy môn học mới


2022 - 2023 là năm đầu tiên môn học tiếng Anh và tin học sẽ trở thành môn học bắt buộc từ lớp 3, thay vì tự chọn như trước đây. Tuy nhiên, các địa phương đều thiếu giáo viên các môn này một cách trầm trọng.
 
Thiếu trầm

Không có nguồn tuyển dụng

Thống kê của Bộ GD-ĐT cho biết để thực hiện được dạy ngoại ngữ theo Chương trình giáo dục phổ thông mới cho lớp 3 năm học 2022 - 2023, cả nước cần thêm 5.322 giáo viên (GV), còn cho 2 năm tiếp theo lần lượt là 2.207 và 2.061 GV. Để đủ cho cả 3 năm sẽ cần thêm 9.589 GV, việc thiếu cục bộ xảy ra ở nhiều tỉnh (Yên Bái hiện thiếu 148 GV, Tây Ninh thiếu 105, Lai Châu thiếu 164, Bình Phước thiếu 204, Hà Giang thiếu gần 300…). Với môn tin học, theo Bộ GD-ĐT, để đủ GV (tính tối thiểu 1 GV/trường) cần bổ sung: 3.684.

Sở GD-ĐT Thanh Hóa cho biết còn thiếu nhiều GV so với yêu cầu do nhiều năm liền không được tuyển dụng bổ sung; tỷ lệ GV/lớp chưa đảm bảo theo quy định, chưa đủ để dạy học 2 buổi/ngày ở tiểu học. Hiện tại so với định mức 1,5 GV/lớp, Thanh Hóa còn thiếu 3.340 GV tiểu học, đặc biệt là GV đặc thù (tin học, giáo dục thể chất, tiếng Anh...), trong khi đó, hằng năm, HS cấp tiểu học của tỉnh tăng (khoảng 20.000 HS/năm học), số lớp tăng.

Sở GD-ĐT Nghệ An cũng nêu thực tế còn thiếu nhiều GV (toàn tỉnh tỷ lệ bình quân chỉ đạt 1,24 GV/lớp trong khi yêu cầu tối thiểu là 1,5 GV/lớp), khó khăn cho việc sắp xếp bố trí GV để thực hiện dạy học 2 buổi/ngày. Đội ngũ GV còn thiếu nhiều, cơ cấu chưa hợp lý.

Đại diện Sở này cũng cho biết từ ngày 1.7.2020, khi luật Giáo dục có hiệu lực, trình độ đào tạo chuẩn của GV tiểu học được nâng từ trung cấp thành cử nhân ĐH. Trong khi đó, các trường ĐH chưa đào tạo kịp nguồn nhân lực có trình độ cử nhân tiểu học, vì vậy các địa phương không có nguồn để tuyển, nhất là GV chuyên ngành tin học. Một số địa phương khác lại có tỷ lệ GV cao nhưng cơ cấu không hợp lý, thiếu nhiều GV ngoại ngữ, tin học không còn chỉ tiêu để tuyển.

Đại diện lãnh đạo Sở GD-ĐT Quảng Ninh cũng cho biết: “Việc cắt giảm biên chế hằng năm đã làm ảnh hưởng đến biên chế, tuyển dụng GV tiểu học để đảm bảo tỷ lệ dạy học 2 buổi/ngày (9 - 10 buổi/tuần)”. Bên cạnh đó, công tác tham mưu tuyển dụng ở một số địa phương còn gặp khó khăn, có nơi thiếu nguồn tuyển dẫn đến thiếu GV dạy bộ môn, nhất là dạy tiếng Anh, tin học. Mặt khác, tỷ lệ GV/lớp hiện nay chưa đáp ứng đủ để tổ chức dạy học 2 buổi/ngày cho tất cả các khối lớp, toàn tỉnh mới đạt tỷ lệ trung bình 1,37 GV tiểu học/lớp nên việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông mới gặp nhiều khó khăn.

Chưa đảm bảo để thực hiện dạy học 2 buổi/ngày

Sở GD-ĐT Hà Giang nêu thực tế hiện nay đội ngũ GV cấp tiểu học còn thiếu nhiều so với nhu cầu thực tế, chưa đảm bảo để thực hiện dạy học 2 buổi/ngày. Tỷ lệ GV toàn tỉnh đạt 1,3 GV/lớp, nhiều lớp học tại các điểm trường chỉ tổ chức dạy học từ 5 - 7 buổi/tuần. Năm học 2022 - 2023, tỷ lệ GV chỉ đạt 1,25 GV/lớp, trong khi quy định để dạy 2 buổi/ngày phải có tối thiểu 1,5 GV/lớp (do số lớp tăng so với năm học 2021 - 2022 và thực hiện tinh giản biên chế). Để dạy tiếng Anh bắt buộc từ lớp 3, toàn tỉnh thiếu 93 GV.

Có địa phương như H.Mèo Vạc, cả huyện chỉ có 1 GV tiếng Anh cấp tiểu học. Tương tự với môn tin học, toàn tỉnh Hà Giang đang thiếu 77 GV, hiện chỉ có 30,9% tổng số HS từ lớp 3 đến lớp 5 được học tự chọn môn tin học.

Sở GD-ĐT Yên Bái cho hay toàn tỉnh đang thiếu 746 người, tỷ lệ GV mới đạt 86,3% so với định mức quy định. Đội ngũ GV còn thiếu và chưa đảm bảo cơ cấu. Còn một số trường thiếu GV các môn chuyên biệt, phải bố trí GV tiểu học cơ bản dạy mỹ thuật, âm nhạc... Với các môn học mới như tin học, ngoại ngữ, nhu cầu GV đến năm học 2024 - 2025, toàn tỉnh cần 434 GV để dạy tin học từ lớp 3 đến lớp 9; so với số hiện có thì thiếu 285 GV. Với môn tiếng Anh, toàn tỉnh thiếu 273 GV.

Báo cáo của Sở GD-ĐT Lai Châu nêu thực tế: nhiều huyện còn thiếu GV so với biên chế dạy học 2 buổi/ngày, đặc biệt là GV dạy môn tiếng Anh và môn tin học thiếu rất nhiều, do nguồn tuyển dụng hằng năm không đủ theo kế hoạch, đặc biệt là nguồn tuyển dụng GV các môn học mới.

GV dạy trung học xuống dạy tiểu học

Dù thiếu GV như vậy, nhưng về nguyên tắc, Bộ GD-ĐT đặt ra yêu cầu các địa phương phải thực hiện đúng quy định của Chương trình giáo dục phổ thông mới, đảm bảo 100% HS từ lớp 3 phải được học đủ các môn học bắt buộc, trong đó có môn tiếng Anh và tin học với thời lượng là 4 tiết/tuần/môn. Do vậy, các địa phương phải tìm mọi cách xoay xở để thực hiện bằng được yêu cầu này, dù có trường vẫn trong tình trạng chưa có GV.

Sở GD-ĐT Thanh Hóa nêu giải pháp: Thực hiện điều động, thuyên chuyển hoặc biệt phái GV; bố trí GV dạy liên trường, liên cấp (trong huyện), đồng thời điều chuyển GV tiếng Anh và tin học từ huyện thừa sang huyện thiếu nhằm cân đối đội ngũ giữa các cơ sở giáo dục, giữa các địa phương; điều động GV các môn tiếng Anh, tin học cấp THCS theo thẩm quyền quản lý tham gia giảng dạy tại các trường tiểu học (sau khi đã được tập huấn, bồi dưỡng về phương pháp giảng dạy, chương trình ở tiểu học).

Hiện Sở GD-ĐT Hà Giang đang phối hợp với các trường ĐH đào tạo văn bằng 2 cho 188 GV. Những trường chưa có GV tiếng Anh, tin học các phòng GD-ĐT tham mưu cho UBND các huyện, thành phố cho cơ chế để phân công GV dạy các môn học này ở cấp THPT, THCS trên cùng địa bàn xuống dạy lớp 3 để đảm bảo 100% HS lớp 3 năm học 2022 - 2023 được học tiếng Anh, tin học theo đúng quy định.

Giải pháp khác mà Hà Giang, Lai Châu đặt ra với việc dạy học tiếng Anh, tin học trong bối cảnh thiếu GV mà chưa thể tuyển dụng, đó là tập trung đầu tư về trang thiết bị để dạy học trực tuyến, sắp xếp bố trí đội ngũ GV; chuyển HS từ lớp 3 tại các điểm trường về học tại trường chính để HS được học môn tiếng Anh, tin học và giảm số điểm trường lẻ; thực hiện chủ trương và chủ động rà soát, điều động, phân công GV tiếng Anh, tin học cấp THPT, THCS chưa đủ số tiết theo quy định xuống dạy hỗ trợ đối với cấp tiểu học…

Sở GD-ĐT Bình Phước báo cáo với Bộ GD-ĐT: “Trước mắt sẽ điều chuyển những GV dạy chưa đủ số tiết theo quy định ở các trường khác sẽ dạy bổ sung tại những trường chưa có GV, hoặc hợp đồng GV của các trường THCS, THPT lân cận, đảm bảo 100% HS lớp 3 phải được học môn tiếng Anh và tin học theo quy định”.

Như vậy, việc làm thế nào để đảm bảo có GV dạy những môn học mới đã khiến các địa phương lao tâm khổ tứ, giải pháp tình thế, cấp bách chắc chắn sẽ không thể đòi hỏi chất lượng dạy học các môn học này đạt được như kỳ vọng.

TP.HCM, miền Trung - Tây nguyên đều thiếu hàng ngàn giáo viên

Theo thống kê từ Sở GD-ĐT TP.HCM, năm học 2022 - 2023, TP cần tuyển khoảng 5.200 GV, trong đó mầm non cần 892, tiểu học 2.355, THCS 1.698 và THPT 296.

Ông Hồ Tấn Minh, Chánh văn phòng Sở GD-ĐT, thông tin TP.HCM đang thiếu GV tiếng Anh, tin học và 2 môn thuộc nhóm môn nghệ thuật theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. Trong đó, tình hình thiếu GV tiếng Anh, tin học diễn ra cục bộ, chủ yếu thuộc các khu vực các huyện ngoại thành.

Hiện nay, tỉnh Phú Yên đang thiếu 1.536 GV. Từ năm 2016, thẩm quyền tổ chức thi tuyển viên chức GV đã được phân cấp cho cấp huyện. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa thể tổ chức thi tuyển viên chức GV tại tỉnh này. Vì thế, vấn đề thiếu GV đã được các đại biểu HĐND tỉnh Phú Yên chất vấn tại kỳ họp HĐND tỉnh Phú Yên mới đây.

Tại Kon Tum, năm học 2022 - 2023, các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập thiếu 1.722 chỉ tiêu biên chế. Theo ông An Văn Sáu, Trưởng phòng Giáo dục H.Tu Mơ Rông (Kon Tum), năm học mới này trên địa bàn huyện thiếu 72 GV.

Sở GD-ĐT Gia Lai ngày 16.8 cho biết, năm học mới 2022 - 2023, ngành giáo dục tỉnh này còn thiếu hơn 3.700 GV ở các bậc học, đặc biệt là GV bậc học mầm non, tiểu học và các môn học như tin học, tiếng Anh, nghệ thuật. Để khắc phục tình trạng trên, ngành giáo dục Gia Lai dự kiến biệt phái GV, điều động GV giữa các trường để đảm bảo dạy và học…

Sở GD-ĐT tỉnh Kon Tum cũng cho biết, số lượng GV tiếng Anh, tin học hiện có chưa đáp ứng đủ nhu cầu giảng dạy theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Tính theo số lượng dự kiến thì riêng cấp tiểu học, số GV dạy môn tin học còn thiếu là 53 người, số GV dạy môn tiếng Anh còn thiếu là 57 người.
Bích Thanh - Đức Huy - Đức Nhật - Trần Hiếu
Theo Tuệ Nguyễn
Thanh niên